onderzoek bij kanker

Geeft u informatie over het meedoen aan wetenschappelijk
onderzoek bij kanker

Als na uitvoerig laboratoriumonderzoek vaststaat dat een nieuwe behandeling werkzaam is bij proefdieren, dan volgt de stap om deze voor het eerst bij mensen toe te passen. De onderzoekers weten dan nog niet hoe mensen erop reageren. Bij fase I onderzoek wordt bij een kleine groep patiënten nagegaan hoe zij de behandeling verdragen.
 

Bij geneesmiddelenonderzoek kijkt men ook:

  • hoe het medicijn zich in het menselijk lichaam gedraagt
  • welke toedieningsvorm het meest geschikt is (bijvoorbeeld infuus, injectie, tablet of drankje)

De artsen en onderzoekers bepalen de juiste hoeveelheid (dosering). Ook beoordelen zij met welke tussenpozen de patiënt het medicijn of de bestraling het beste kan krijgen (toedieningschema). Dit wordt stapsgewijs onderzocht.
Eerst wordt een geringe hoeveelheid (dosis) van het medicijn of de straling toegediend. De onderzoekers gaan na of er bijwerking(en) optreden en of de patiënten deze verdragen. Blijkt het middel veilig, dan wordt bij een nieuw groepje patiënten een iets hogere dosering onderzocht. Dit gebeurt steeds opnieuw, totdat de beste dosering is gevonden.

Het middel is daarbij het meest effectief en de bijwerkingen zijn aanvaardbaar. Wat aanvaardbaar is verschilt per ziekte: voor een nieuwe behandeling van een ziekte als kanker zijn mensen bereid meer bijwerkingen te accepteren dan voor bepaalde andere aandoeningen.

Bij medicijnen bestudeert men ook:

  • hoe snel het lichaam het middel opneemt 
  • hoe lang het middel in het lichaam blijft
  • hoe het middel wordt afgebroken
  • op welke wijze het middel het lichaam verlaat

Dit onderzoek valt onder farmacokinetiek. Voor farmacokinetiek zijn extra bloedafnames en eventuele andere onderzoeken nodig. Dit kan extra bezoeken aan het ziekenhuis met zich meebrengen, of een (langere) ziekenhuisopname.
Fase I onderzoek vindt meestal plaats in één ziekenhuis of in een klein aantal ziekenhuizen. Men vraagt vrijwel uitsluitend patiënten deel te nemen voor wie geen standaardbehandeling (meer) voorhanden is.

Een aantal mensen dat deelneemt aan fase I onderzoek doet dat om de strijd tegen de eigen ziekte te blijven voortzetten. De kans dat zij zelf baat hebben bij de onderzochte behandeling is echter gering. Andere patiënten doen mee om zo hun steentje bij te dragen aan de bestrijding van kanker.
Fase I onderzoek kan zich ook richten op een ander toedieningschema van bestraling of een al langer bestaand medicijn of een nieuwe combinatie van behandelingen. In deze gevallen zijn wél gegevens bekend over de werking, bijwerkingen en dosering. Men bekijkt nu of het nieuwe toedieningschema of de nieuwe combinatie tot veranderingen in werkzaamheid of bijwerkingen leidt. Bij dit soort fase I onderzoek is de kans dat de patiënt baat heeft bij deelname aan het onderzoek iets groter.